السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
102
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
نكاح : اگر زنى براي عقد ازدواج خود دو نفر را وكيل كند ، وهركدام از آن دو ، أو را به عقد مردى درآورد ، در صورت همزمان بودن هر دو عقد ، هر دو عقد باطل است ؛ زيرا حكم به صحّت يكى از دو عقد ، ترجيح بلامرجّح مىباشد . 7 ب . أصول حسن وقبح عقلي : بر پايهء ديدگاه اماميه ، أشياء صرف نظر از احكام شرع ، داراى حسن وقبح ذاتىاند . در مقابل ، اشاعره از عامه منكر حسن وقبح ذاتي أشياء بوده ومعتقداند آنچه شارع حَسَن دانسته ، حَسَن وآنچه قبيح دانسته ، قبيح است . بنابر اين ديدگاه ، احكام تابع مصالح ومفاسد موجود در متعلَّقات آنها نيست ؛ در حالي كه بنابر ديدگاه نخست ، احكام تابع مصلحت ومفسدهء موجود در متعلَّق آنها است وشارع به چيزى امر نكرده ، مگر آنكه مصلحتى در آن بوده است واز چيزى نهى نكرده مگر آنكه مفسدهاى در آن وجود داشته است . اماميه بر اثبات ديدگاه خود به ادلهاى ، از جمله امتناع ترجيح بلامرجّح استدلال كردهاند ؛ بدين صورت كه حكم به وجوب يا حرمت چيزى بدون آنكه مصلحت يا مفسدهاى در آن وجود داشته باشد ، ترجيح بلامرجّح ومحال است 8 - - ) حسن وقبح عقلي ) . وضع : به گفته برخى ، وضع كنندهء لغات وألفاظ براي معاني ، خداى تعالى است وأو هر لفظي را براي معنايى خاص به جهت مناسبتى كه ميان آن دو وجود داشته وبراي ما مجهول است ، وضع كرده است . دليل اين مطلب ، اين است كه اختصاص لفظي به معنايى بدون وجود مناسبتى ميان آن دو ، ترجيح بلامرجّح است 9 - - ) وضع ) . تعارض : چنانچه دو دليل با هم تعارض داشته باشند ، أصل أولى نزد مشهور اصوليان ، تساقط هر دو دليل است ؛ زيرا اخذ هر دو غير ممكن واخذ يكى وناديده گرفتن ديگرى ، ترجيح بلامرجّح است 10 - - ) تعارض ) .
--> ( 1 ) . بحر الفوائد 1 / 245 ؛ حقائق الأصول 2 / 571 ؛ أنوار الهداية 1 / 153 - 154 ( 2 ) . أجود التقريرات 3 / 67 ( 3 ) . أنوار الهداية 1 / 153 - 154 ( 4 ) . مستند الشيعة 17 / 46 ؛ المعالم الزلفى / 104 ؛ العمل الابقى 1 / 23 ( 5 ) . الحدائق الناضرة 13 / 326 - 327